Dzień po górniczym święcie, w poniedziałkowe popołudnie 5 grudnia 2016 roku o godzinie 17.00 w Sali kameralnej Teatru Zdrojowego im. Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju miało miejsce otwarcie wystawy pamiątek górniczych pochodzących z kolekcji prywatnego muzeum Zbigniewa Jóźwiakowskiego. Wystawę otworzyła prezes Towarzystwa Miłośników Szczawna-Zdroju Iwona Czech witając w imieniu organizatorów licznie przybyłych gości, wśród których byli m.in. burmistrz Szczawna-Zdroju Marek Fedoruk, prezes „Uzdrowiska Szczawno-Jedlina” S.A. Paweł Skrzywanek oraz znana wałbrzyska rzeźbiarka Maria Bor. W momencie powstania idei zorganizowania wystawy, w zarządzie TMSZ było kilka osób związanych bezpośrednio lub pośrednio z wałbrzyskimi kopalniami – Jerzy Kosmaty, Kazimierz Kajrowicz, Stefan Okoniewski, Antoni Borowiec. Pojawił się zatem pomysł przedstawiony przez Eugeniusza Lecia (były kapelmistrz orkiestry górniczej, członek Zarządu TMSZ), aby przygotować ekspozycję w Szczawnie-Zdroju, które również ma kilkusetletnie tradycje górnicze. Wyznaczono termin, który łączyłby otwarcie wystawy ze świętem górniczym. Aranżacją wystawy zajęli się: Bogumiła Miciuk, Łucja Śmigielska, Iwona Czech, Stefan Okoniewski, Kazimierz Kajrowicz i Zenon Dec.
Przed rozpoczęciem zwiedzania ekspozycji przedstawiony był krótki program literacki, przygotowany przez Iwonę Czech. Prezentowane były wiersze i proza związane z górnictwem wałbrzyskim i szczawieńskim. W programie udział wzięli uczniowie z klas liceum ogólnokształcącego Zespołu Szkół im. Marii Skłodowskiej-Curie w Szczawnie-Zdroju – Monika Miazga, Natalia Madeła, Arkadiusz Stasiaczek, Dominik Głowacki i Jakub Heljak. Jedna z dziewcząt miała na sobie kombinezon inspirowany strojem górniczym, z czakiem, na którym zamiast pióropusza bije źródło wody mineralnej wykonane z przezroczystego plastiku. Autorką projektu i wykonawczynią stroju jest Łucja Śmigielska z Zarządu Towarzystwa Miłośników Szczawna-Zdroju. Pani Łucja wykonała też górnicze i regionalne stroje lalek wystawionych w centralnym miejscu Sali kameralnej. W dalszej części programu Iwona Czech przedstawiła, jako ciekawostkę, historię związaną z pobytem w Szczawnie-Zdroju w roku 1954 pisarza Gustawa Morcinka, który zaproszony przez dyrekcję Dolnośląskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, przyjechał na Dolny Śląsk, aby zbierać materiał do napisania książki o wałbrzyskich górnikach. Taka książka powstała, została wydania w roku 1958 nakładem wydawnictwa ISKRY i nosi tytuł „Victoria”. Na wystawie prezentowana jest plansza ze zdjęciami Gustawa Morcinka w otoczeniu pracowników uzdrowiska na tle Domu Zdrojowego.
Po programie literackim Iwona Czech zaprosiła właściciela eksponatów, pana Zbigniewa Jóźwiakowskiego, do autorskiego oprowadzania po wystawie. Podczas zwiedzania zadawane były pytania nie tylko panu Zbigniewowi, ale także przybyłym w galowych mundurach górnikom z kopalni „Julia” (wcześniej: „Thorez”) oraz „Victoria”. Zbigniew Jóźwiakowski to były górnik kopalni „Victoria”. Jego pasją od kilku dziesięcioleci jest zbieranie pamiątek górniczych. W kolekcji pana Zbigniewa można dostrzec prawdziwe rarytasy, rzeczy unikatowe, na przykład stare lampy górnicze, które dziś są rzadkością wśród kolekcjonerów. W zasobach prywatnego muzeum pan Jóźwiakowski ma także stare mapy geologiczne, poniemieckie mundury, oryginalne świadectwa pracy górników zatrudnionych w kopalniach Hochbergów, legitymacje repatriantów z Francji, dokumenty francuskiego ruchu oporu, paszporty rodzinne ze skierowaniem do Solic, czyli dzisiejszego Szczawna-Zdroju. Na wystawie znalazło się też kilkanaście sztuk kufli, z których pito na karczmie piwnej oraz wiele innych niezwykle interesujących przedmiotów.
Tradycje górnicze, pomimo zamknięcia kopalń wałbrzyskich, ciągle są żywe wśród mieszkańców naszego regionu. Górnicze jest samo Szczawno-Zdrój poprzez fakt eksploatowania tutaj od kilkuset lat źródeł wód mineralnych. Wystawa pamiątek górniczych była pretekstem do wspomnień z okresu funkcjonowania kopalń wałbrzyskich. Intencją organizatorów jest też chęć utrwalenia tradycji związanych z Ziemią Wałbrzyską i przekazania tej wiedzy młodym pokoleniom.
tekst: Iwona Czech
Zdjęcia: Krystyna Okoniewska, Stefan Okoniewski
